چاپ شده در مجلة علمی-پژوهشی  پژوهشنامة زبان و ادب فارسی(گوهر گویا)، سال چهارم،ش16،زمستان 8913،صص 29-56

 

ویژگی های اقلیمی در داستان نویسی شمال ایران

 

دکتر رحمان مشتاق مهر*

دکتر رضا صادقی شهپر **

چکیده

اقلیم گرایی در داستان نویسی معاصر ایران به طور جدّی از  دهة هزار و سیصد و سی شمسی آغاز
می شود و در دهه های چهل و پنجاه به اوج خود می رسد . داستان های اقلیمی غالباً بازتاب دهندة ویژگی ها و عناصر مشترکی چون فرهنگ، باورها و آداب و رسوم یک منطقه
جغرافیایی اند . با توجّه به خاستگاه نویسندگان و ویژگی های اقلیمی بازتابیده در آثارشان ، پنج حوزه یا شاخة داستان نویسی اقلیمی شمال ، جنوب ، غرب ، شرق و آذربایجان ، در داستان نویسی معاصر ایران قابل تشخیص است .

این مقاله پس از ارائه تعریفی از داستان اقلیمی – با توجه به عناصر و ویژگی های بازتابیده در داستان های اقلیمی – به معرّفی انتقادی داستان های اقلیمی شمال و برشمردن ویژگی های آن ها  با ارائة شواهد و نمونه های متنی ، می پردازد و نشان می دهد که این شاخه از داستان نویسی اقلیمی – علی رغم ساده اندیشی برخی منتقدان – از اهمیت و اعتبار ویژه ای برخوردار است .

واژه های کلیدی : داستان ، داستان نویسی معاصر ایران، داستان اقلیمی، شمال .



* دانشیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه تربیت معلّم آذربایجان .

** عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد همدان

این مقاله برگرفته از رسالة دکتری  به راهنمایی دکتر رحمان مشتاق مهر می باشد .